Saturday, 19 May 2018

पावसाळी रानभाज्यांची राणी - शेवळाची कणी

कॉलेजला असताना वर्गात एखादी सुंदर दिसणारी नवीन मुलगी आली तरी इतका आनंद झाला नसेल जितका 'बाजारात शेवळं आली' या माझ्या काल परवाच्या एफबी पोस्टने सीकेपी पुरुषांना झाला असेल. मला सोडा हो, पण माझ्या रेस्टोरंन्टवरही फोन करून समीर ने शेवळं ठाण्याच्या बाजारात कुठे पहिली ही  विचारणा झाली , देवाशप्पथ खरं सांगतोय.  शेवळं आली रे आली की आपण कधी बाजारात जाऊन ती आणतोय असं वाटलं नाही असा सीकेपी विरळाच. तुला शंभरला सहा दिल्या ? मी तर घासाघीस करून शंभरला ला आठ घेतल्या हे सांगण्यात जो आनंद आहे तो चारशे ची सुरमई दोनशे ला घेतली हे सांगण्यातही  नाही. खरंतर त्या बिचाऱ्या भाजीवालीला धंदा करताच येत नाही असं नेहेमी मला वाटतं. शंभराला सहा काय, हिने शंभराला तीन दिल्या तरी निमूटपणे घेऊन जायची तयारी असलेले अनेक सीकेपी या जगात असतील. भाजीवालीची शेवळाने भरलेली टोपली इकडे तिकडे बघत आपल्या पिशवीत रीती करताना जे सुख असतं त्याचे वर्णन शब्दात करणं अशक्य. पिशवी भरली की थेट घर गाठायचं आणि परातीत रिकामी करून समस्त शेवळाच्या सौन्दर्याचं प्रदर्शन मांडायचं ही परंपराच. लागलीच फोटो काढून सीकेपी खवय्ये आणि सीकेपी फूड या फेसबुक ग्रुपवर टाकण्याची प्रथा गेल्या ५ वर्षांपासून आली पण त्या आधी आख्या प्रभू आळीला सांगण्याची परंपरा होतीच ..अजूनही असेल.

कदाचीत वर्षातून एकदाच दर्शन देणारी म्हणून  किंवा कदाचित चवदार अस्तित्वामुळे मला नेहेमीच आकर्षित करणारी शेवळं ही  पावसाळी भाज्यांमधली रूपगर्वीता म्हटली जावी अशीअतिशय सौन्दर्यवान भाजी आहे असे मला कायम वाटतं. सोलून झाल्यावर तीचं देखणं रूप, तो सडपातळ बांधा आणि रंगाची उधळण केलेले रंगीबेरंगी कोंब तुम्हाला शेवळाच्या प्रेमात पडल्याशिवाय राहू देत नाही. मे च्या १५ तारखेपासून मनाला गारवा देणारी आणि जून च्या अखेरीस 'जून' झाली तरी हवीहवीशी वाटणारी शेवळाची भाजी सीकेपी स्वयंपाकाच्या अदाकारीची  एक आगळी ओळख म्हणून लोकमान्य आहे.

शेवळाची भाजी- शेवळाची कणी- शेवळाच्या वड्या अशा वेगवेगळ्या पदार्थांमधल्या सोडे घालून, सुकट घालून, कोलंबी घालून, खिमा घालून या उपलब्ध पर्यायांमधल्या एका पर्यायावर शिक्कामोर्तब होऊन एक अलौकिक चवीची अमृततुल्य भाजी आपल्या चुलीवर साकारताना सुगरणीचे मन मात्र थोडे अस्थिर असते. म्हणजे भाजी खवखवणार तर नाही ना , पुरवठ्यास तर पडेल ना, पटकन मुलीकडे किंवा वेगळा राहणाऱ्या मुलाकडे डबा कोण पोचवेल, मुलांना अमेरिकेत मिळाली तर किती बरं ना पासून 'आज हे असते तर' अशा अनेक विचारांच्या,अनेक भावनांच्या कल्लोळात ही पाककृती साकारते.

कोणी बरं या भाजीचा शोध लावला असेल ? हे वाक्य माझ्या लहानपणी घरात हमखास बोललं जायचं. याच उत्तर आजवर सापडलं नाही. परंतु सीकेपी समाजाबरोबर सोनार समाजातील काही सुगरणी सुद्धा या अदभूत शोधाला योग्य मान देत भाजीवर पाकसंस्कार करत शेवळं या भाजीला अजरामर करतात -त्यांचं कौतुक करावं तितकं थोडं.  जरा पटकन  रेसिपी सांगता का असं बोलून या शेवळं पुराणाला धक्का न देता एखाद्या जवळच्या लाडक्या आजीकडून शेवळाची कणी लवकरात लवकर शिकून घेतली तर रानभाज्यांची राणी असलेली ही भाजी अजूनही काही दशकं आपल्या जीवनात आणि आपल्या जेवणात आनंदाने नांदेल हे मात्र नक्की.

समीर गुप्ते
संस्थापक - सीकेपी फूड फेस्ट
#samhere #sameergupte.blogspot.com
 #ckpfood #ckpfoodfest
#sameer6949@gmail.com
pic courtesy - Payal Shikarkhane - Panvel

No comments:

Post a Comment